Opties voor het steunen van goede doelen. Van eenmalige gift tot het oprichten van een eigen stichting.

Veel mensen met een iets groter vermogen vinden het belangrijk om een deel van dat vermogen (bij leven of overlijden) ter beschikking te stellen van goede doelen.

Nu kunnen zij daarvoor natuurlijk een bestaande ANBI-instelling zoeken, waarvan de doelen en activiteiten aansluiten bij wat zij belangrijk vinden.

Organisaties als Beter Geven kunnen hierbij ondersteunen.

Of zij kunnen zelfs een Fonds op naam krijgen binnen een bestaand fonds.

Goede doelen steunen

Maar een aantal van hen wil nog een stap verder gaan en daarvoor een eigen stichting oprichten.

Hiervoor zijn een drietal opties:

  • Een passief gemanaged fonds – Hierbij beperkt de rol van het fonds zich tot het jaarlijks selecteren van een aantal organisaties met de ANBI-status
  • Een actief gemanaged fonds – Hierbij selecteert het fonds zelf de projecten die het wil ondersteunen, binnen de eigen doelstelling van de stichting. Dit betekent een directe betrokkenheid van het fonds bij specifieke projecten en ook dat het fonds een vinger aan de pols houdt als het gaat om de resultaten van de projecten.

Hierbinnen zijn weer twee smaken:

  • Een fonds dat open staat voor aanvragen – Een voorbeeld hiervan is het Amarte Fonds.
  • Een fonds dat zelf zijn projecten selecteert – Een voorbeeld hiervan is de Stichting Ammodo.

 

In andere gevallen kan het zijn dat men een initiatief wil steunen dat nu nog geen ANBI-status heeft en men voor de aftrekbaarheid van de donatie dat wel graag zou willen. In die situatie is het de moeite waard om uit te zoeken of het initiatief de vorm van een ANBI-stichting kan krijgen.

Maar bij het oprichten van een ANBI-stichting komt aardig wat kijken. In beide gevallen kan Advies voor Stichtingen hierbij adviseren en begeleiden. Van het definiëren van de doelstelling en het aanvragen van de ANBI-status tot aan het inrichten van de organisatie en de bijbehorende governance-structuur.

Hoge Raad bevestigt dat giften aan goede doelen alleen aftrekbaar zijn als de stichting de ANBI-status heeft.
Dat de stichting een “algemeen nuttig doel” nastreeft doet niet ter zake.

Hof Den Haag beslist dat X de periodieke giften die hij levenslang aan een aantal stichtingen doet, niet mag aftrekken omdat de stichtingen geen ANBI’s zijn. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk omdat het duidelijk niet kan slagen (art. 80a lid 1 Wet RO).

X verplicht zich bij notariële akte onder andere om levenslang periodieke uitkeringen te schenken aan een aantal stichtingen. De stichtingen zijn niet aangemerkt als algemeen nut beogende instellingen (ANBI’s). In zijn aangifte IB 2016 voert X een aftrekpost op van € 10.000 in verband met de giften aan deze stichtingen. De inspecteur staat deze aftrekpost niet toe, omdat de stichtingen geen ANBI’s zijn. X komt uiteindelijk in hoger beroep.


Volgens Hof Den Haag (V-N 2021/33.1.1) staat vast dat de bedoelde stichtingen niet als ANBI zijn aangewezen. De inspecteur heeft de giftenaftrek op grond van de wettelijke regeling terecht niet in aftrek toegestaan. Dat de stichtingen waaraan X giften doet, ook een “algemeen nuttig doel” nastreven doet niet ter zake. Het beroep van X op het vertrouwensbeginsel wordt verworpen. Een bewuste standpuntbepaling in dit kader aan de zijde van de inspecteur ontbreekt. Voor zover X stelt dat strikte toepassing van de regelgeving onredelijk of onbillijk is, beslist het hof dat de rechter moet rechtspreken volgens de wet en niet de innerlijke waarde of billijkheid van wettelijke bepalingen mag beoordelen. Het hoger beroep is ongegrond. De Hoge Raad verklaart het beroep in cassatie niet-ontvankelijk omdat het duidelijk niet kan slagen (art. 80a lid 1 Wet RO).


[Bron VN Vandaag – Wolters Kluwer]

Steunstichting als middel voor verkrijging ANBI-status werkt meestal niet.

Als adviseur bij Advies voor Stichtingen word ik regelmatig benaderd door stichtingen waarvan de ANBI-aanvraag is afgewezen door de belastingdienst. De laatste tijd valt mij op dat daar ook veel zogenaamde steunstichtingen bij zijn. Hieronder ga ik verder in op de redenen voor het oprichten van een steunstichting, de problemen die je in dat geval kan tegenkomen bij de ANBI-aanvraag en mogelijke oplossingen.

Een steunstichting is in dit kader een stichting die als doel heeft een andere organisatie, veelal actief op cultureel of maatschappelijk gebied, financieel te ondersteunen. Ik bedoel hierbij dus specifiek niet een steunstichting SBBI.

Voorbeelden van situaties waarbij een ANBI-aanvraag is afgewezen voor een steunstichting, die juist was opgericht om te voldoen aan de ANBI-eisen, zijn:

  • Men dacht dat het feit dat de stichting bijvoorbeeld een culturele- of welzijnsorganisatie steunde voldoende was om aan de ANBI-eisen te voldoen
  • De organisatie die gesteund wordt verwachtte zelf niet aan de ANBI-eisen te kunnen voldoen (bijvoorbeeld door de gekozen rechtsvorm)
  • De organisatie die gesteund wordt wou zelf niet aan de ANBI-eisen voldoen (bijvoorbeeld omdat dat niet paste bij het beloningsbeleid dat ze wilde volgen).

Als de stichting één specifieke organisatie ondersteunt is er echter in de visie van de belastingdienst geen sprake van een algemeen belang. De stichting mag namelijk nooit (nagenoeg) alleen het particulier belang, zoals de fiscus dat noemt, van een organisatie beogen.

De steunstichtingen die wel een ANBI-status toegekend krijgen zijn die stichtingen die een organisatie ondersteunen die zelf ook de ANBI-status heeft. Hierbij is de steunstichting in feite een verlengstuk van de organisatie die zij steunt, die alleen om organisatorische en communicatie redenen apart is gezet.

Dit betekent dat de oplossing altijd is om terug te gaan naar de statuten en het beleidsplan van de organisatie die gesteund moet worden. In mijn ervaring blijken er dan toch vaak wel mogelijkheden om die organisatie aan de ANBI-eisen te laten voldoen.

Als het gaat om een vriendenstichting mag de doelgroep van de stichting wel beperkt zijn tot een specifieke organisatie, bijvoorbeeld de bewoners van een zorgboerderij. Ook als die organisatie zelf niet over de ANBI-status beschikt. Dit zolang die organisatie open staat voor iedereen in de doelgroep.
Het moet dan gaan om een projectmatige steun die valt binnen de doelstelling van de vriendenstichting. De belastingdienst toetst of de doelstelling van deze vriendenstichting betrekking heeft op een van 13 categorieën van Algemeen Belang.
In dat geval wordt niet de entiteit zelf gesteund, maar gaat het om projecten die onder verantwoordelijkheid van de (vrienden)stichting worden uitgevoerd en bewaakt. Er is dat geval ook geen bestedingsvrijheid bij de ontvanger. Dit in tegenstelling tot een gift aan een organisatie, waarbij dat wel het geval is,

Frauderende penningmeesters. Wat helpt om dit te voorkomen.

Van 2013 tot en met 2020 zijn bij 273 verenigingen en stichtingen 260 penningmeesters en andere bestuursleden betrapt op fraude, blijkt uit het onderzoek van de Groene.

Om fraude te voorkomen zijn naar mijn mening drie zaken belangrijk:

De belangrijkste manier om fraude te voorkomen is dat er regelmatig iemand meekijkt op de bankrekeningen. Als je moet wachten op de financiële rapportages kan er al veel gebeurd zijn en in die rapportages kan een penningmeester ook nog veel verbergen. 

Dit betekent in het geval van een one tier board (zoals bedoeld in de nieuwe wet Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen) dat het toezichthoudend lid van het bestuur, vaak de voorzitter, moet zorgen dat hij regelmatig naar de afschrijvingen kijkt. De beste manier om dit te doen is de rekening van de stichting op te laten nemen in de App waar de voorzitter ook naar zijn privérekeningen kijkt. Als het gaat om een andere rekening dan een ING-rekening is dat helaas bij de grootste bank van Nederland (nog) niet mogelijk. Bij bijvoorbeeld de RABO en de ABN-AMRO kan dat wel.

Verder helpt het om dag- of transactielimieten in te stellen en vast te stellen tot welke bedragen de penningmeester zelfstandig mag tekenen. Dit kan alleen niet voorkomen dat er zonder toezicht over langere tijd kleinere bedragen worden overgemaakt.

Een andere goede maatregel is het uitbesteden van de administratie. Of als u een kleine stichting bent zorg dan in ieder geval dat de penningmeester gebruik maakt van een boekhoudpakket en niet de boekhouding in excel doet. Dit maakt de kans op niet kloppende boekhoudingen kleiner en maakt het makkelijker om de status van de financiën op te laten vragen door anderen.

Verplichte formulieren voor de verantwoording door grote ANBI’s

Sinds 31 maart staan de verplichte standaardformulieren voor de verantwoording door grote ANBI’s online. Grote ANBI’s zijn stichtingen met totale jaarlijkse lasten van meer dan € 100.000 of meer dan €50.000 voor fondswervende instellingen. Maar ook voor kleinere stichtingen is het handig om dit formulier als uitgangspunt voor de verantwoording te gebruiken. Er is één algemeen formulier. Maar er zijn ook specifieke formulieren voor bijvoorbeeld zorginstellingen en fondswervende instellingen.

De meeste vragen sluiten redelijk goed aan bij de structuur zoals we die kennen van de ANBI-aanvraag.

De vraag die voor de invullers van het formulier misschien de meeste vragen oproept, en dat zie je ook bij de ingevulde formulieren die al online staan, is die van ‘Op welke manier en aan welke doelen worden de verkregen inkomsten besteed?’. 

Zonder dat ik hun formulier heb gezien, zou dit bijvoorbeeld bij de Stichting Nationale Opera & Ballet Fonds als volgt kunnen worden ingevuld:

  • Het antwoord op de vraag ‘Wat is de manier waarop de inkomsten worden besteed’, zou dan kunnen zijn ‘Het bestuur van de stichting, daartoe geadviseerd door de Opera Commissie en de Ballet Commissie, beslist over de besteding van inkomsten.’ 
  • Het antwoord op de vraag ‘Aan welke doelen worden de inkomsten besteed’, zou dan kunnen zijn de verdeling van de gelden over Opera en Ballet.

 

Als we kijken naar het financiële deel van het algemene formulier dan zal bij de balans de verdeling over de verschillende reserves en bestemmingsfondsen voor sommige stichtingen extra aandacht vragen. Het baten en lasten overzicht zal niet veel problemen opleveren om in te vullen, waarbij opvalt dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen Donaties fondsen en Sponsors, zoals onder meer de VSB dat doet in haar voorbeeld dekkingsplan.

Korting op producten en diensten voor stichtingen met de ANBI-status

De ANBI-status heeft meer voordelen dan alleen fiscale voordelen voor de degenen die de stichting steunen (aftrekbaarheid van giften) en de stichting zelf (geen schenkbelasting hoeven betalen). Veel bedrijven bieden namelijk stichtingen met de ANBI-status korting op hun producten. Belangrijke kosten waarop je hiermee kan besparen zijn die voor software en (sociale) media.

Software

  • In alle gevallen is het als ANBI-stichting aan te raden om je registreren bij Techsoup. Dit geeft je toegang tot korting op veel verschillende softwareproducten. Als je zelf je website onderhoudt en nieuwsbrieven maakt kun je bijvoorbeeld eigenlijk niet zonder Photoshop. Het is dan goed om te weten dat je dat als ANBI voor slechts €23 ex btw kunt aanschaffen via Techsoup
Korting voor ANBI's
  • Financiële verantwoording kunnen afleggen is als stichting heel belangrijk. Een boekhoudpakket kan daar zeker bij helpen, Ik heb zelf goede ervaringen met Informer, wat als groot voordeel heeft dat stichtingen met de ANBI status kosteloos gebruik mogen maken van InformerOnline (t.w.v. €17,- per maand).
  • Doneren op je website moet zo makkelijk mogelijk zijn. Het voordeel van de donatie-module van geef.nl is dat je die zonder kosten vooraf op je website kan zetten en je kan de donateur vragen om ook de transactiekosten (tussen de €1 en €4 euro per transactie) te betalen. Geef.nl is ook de ontwerper van het in de illustratie gebruikte ANBI-logo.

 

Media

  • Levert adverteren op gratis websites te weinig response op, dan kan je overwegen om toch ook in bijvoorbeeld een regionaal dagblad te adverteren. In dat geval is het goed om te weten dat sommige regionale dagbladen stichtingen met een ANBI keurmerk tot wel 65% korting op print advertenties geven. Je moet hier wel even om vragen, want het staat niet altijd aangegeven op de tarievenkaart.
  • Instagram geeft je als goede doelen organisatie de mogelijkheid om een donatiesticker aan te maken die kan worden toegevoegd aan de story, in het verlengde van de donatieknop van Facebook. Instagram heeft echter aangegeven dat het geld dat wordt binnengehaald via de donatiesticker voor 100 procent naar het goede doel van de betreffende sticker gaat.
  • Google maakt het mogelijk om via zogenaamde Ad Grants ANBI-stichtingen gratis te laten adverteren. Dit programma kent wel een aantal beperkingen ten opzichte van betaald adverteren en voor het maken van effectieve reclamecampagnes heb je in de regel de hulp van een gespecialiseerd bureau nodig.

 

Advies voor stichtingen kan je helpen met het vinden en implementeren van deze en andere producten en diensten met korting voor

Donateurswerving in crisistijd

Ik was gisteren bij een interessante bijeenkomst over donateurswerving in crisistijd georganiseerd door Cultuurmarketing. Geheel in lijn met het thema was de bijeenkomst op locatie afgezegd om vervangen te worden door een zoom meeting. De twee inleiders waren Ard Lok, strateeg bij WWAV en  Margot Ende, directeur bij Stichting Het Vergeten Kind. Beide inleiders waren het, op één punt na, erg met elkaar eens. Dus kan ik mijn belangrijkste leerpunten uit de twee presentaties in één schema samenvoegen.

  • Durf te vragen. Het blijkt dat zelfs veel fondsenwervers tijdens deze corona-crisis het moeilijk vinden om mensen lastig te vallen met het vragen om een donatie. Maar juist nu beseffen mensen de noodzaak van het ondersteunen van de cultuursector, omdat de crisis voor hun zelf ook heel dichtbij komt. In tijden van crisis kan het financieel ondersteunen het gevoel van samenhorigheid vergroten. En, last but not least, in het algemeen geldt dat de belangrijkste reden is waarom mensen geven dat het hen gevraagd wordt.
  • Ben eerlijk in je communicatie en bied perspectief. Het feit dat artiesten en theaters het in deze tijd moeilijk hebben ziet bijna iedereen. Ben daar in je boodschap dan ook eerlijk in. Maar bied mensen in je boodschap ook het perspectief dat als de culturele sector door deze crisis heen komt we weer samen kunnen genieten van die avond uit: “Met zijn allen komen we er doorheen”.
  • Pas de oplossingen voor de doelgroep aan. Donateurs beseffen ook dat veel programma’s niet meer uitgevoerd kunnen worden in dezelfde vorm als voor corona. Dus laat zien hoe je dingen toch mogelijk maakt. Het vergeten kind brengt bijvoorbeeld nu dozen in plaats van dat ze een vakantie aanbieden.
  • Pas de wervingsmethoden aan. Met collectebussen langs de deuren kon in corona tijd niet. Maar via bijvoorbeeld digitale collectebussen, zoom-meetings met vrienden en telemarketingacties (zolang het nog kan) kan je toch een heel eind komen in het behalen van je doelstelling.

Hoe vergroot je de impact van jouw stichting

Het CBF heeft samen met verschillende partijen in het ‘goede doelen’-veld een initiatief ontwikkeld om de maatschappelijke impact van de goede doelen-sector te vergroten, de Impact Challenge. Zie ook http://www.impact-challenge.nl/.

Het daarbij gebruikte model heb ik hieronder als basis genomen voor een iets aangepaste versie gericht op startende stichtingen. In dit model staat centraal via welke stappen je van de activiteiten van de stichting komt tot de beoogde impact.

  • Op wie richten wij ons (de doelgroep). Bij het starten van een project bepaal je of er binnen de gekozen doelgroep daadwerkelijk behoefte is aan het initiatief van de stichting. Hierbij helpt een precieze omschrijving van de doelgroep je enorm. Verder helpt je dit ook bij het bij het bereiken van die doelgroep en weet je ook binnen welke groep je de resultaten van het initiatief moet evalueren.
  • Wat willen wij voor deze groep bereiken (de impact). Hierbij probeer je de doelstelling van het project zo meetbaar mogelijk te vertalen naar wat het uiteindelijke effect zou moeten zijn van de activiteiten op de doelgroep.

 

Maar er zitten nog een paar stappen tussen de activiteiten en de impact

  • Tot welke acties moeten deze activiteiten leiden. Dit zijn meetbare acties, zoals bijvoorbeeld het aantal deelnemers, het aantal bezoekers, het aantal mensen met een specifieke voorziening, etc.
  • Tot welke veranderingen binnen de doelgroep moeten deze acties leiden. Wat is het te verwachten effect van de acties op zaken als gedrag, tevredenheid, etc.

 

Door de effecten op gedrag, tevredenheid, etc. te linken aan wat je met het project wilt bereiken is de cirkel rond. Zie het schema.

Graag helpt Advies voor Stichtingen je met het vertalen van dit model naar jouw organisatie

Ook BTW-plichtige stichtingen kunnen gebruik maken van de nieuwe kleine ondernemers regeling

BTW-plichtige stichtingen die vanaf 1 januari 2020 gebruik willen maken van de vrijstellingen die de nieuwe kleineondernemersregeling biedt dienen zich uiterlijk 20 november 2019 aan te melden. Stichtingen die deelnemen aan het maatschappelijk verkeer, bijvoorbeeld door de verkoop van kaartjes of abonnementen aan het publiek, kunnen door de belastingdienst worden aangemerkt als ondernemer en zullen dan dus BTW-plichtig zijn. In veel gevallen zal de gerelateerde te verrekenen BTW lager zijn dan de af te dragen BTW en moet de stichting per saldo BTW afdragen. Het goede nieuws is echter dat vanaf 1 januari 2020 de kleineondernemersregeling ook van toepassing is op stichtingen. Dit heeft tot gevolg dat als de BTW-plichtige omzet lager is dan €20.000 de stichting geen BTW-aangifte meer hoeft te doen. Dit betekent naast een mogelijke besparing op af te dragen BTW ook een vermindering van de administratieve verplichtingen. Of dit ook voor uw stichting aantrekkelijk is, zal van geval tot geval verschillen. Zie hiervoor verder de informatie op de site van de belastingdienst. Bedenk wel dat als u uw stichting aanmeldt u dit doet voor een periode van tenminste 3 jaar

Search Engine Optimization voor de websites van stichtingen en andere non-profit organisaties

Als ANBI-stichting kun je gratis gebruik maken van het Google Ad Grants programma voor het verhogen van het aantal bezoekers op je website, maar dit programma kent een aantal beperkingen en voor het maken van effectieve reclamecampagnes heb je in de regel wel de hulp van een gespecialiseerd bureau nodig. Wil je toch de traffic naar je website verhogen maar dit eerste instantie zelf doen, dan is het optimaliseren van je website voor het vindbaar zijn binnen Google een goede stap. Aangezien SEO in principe niet heel veel anders voor is voor de websites van stichtingen dan voor die van andere organisaties kun je op het internet heel veel informatie vinden om hiermee aan de slag te gaan en een tool als Yoast helpt daar zeker bij. Mocht je behoefte hebben aan een training op dit gebied dan is het misschien als medewerker van een stichting wel prettig om onder gelijkgestemden te zitten en dat er binnen de training wat minder focus is op onderwerpen als e-commerce. In dat geval zou de training SEO voor de non-profit van de Internet Academy een goede keus kunnen zijn. Maar mocht je liever niet meteen met de techniek geconfronteerd willen worden dan zou ook een training effectief en begrijpelijk schrijven voor het web een optie

Voor veel stichtingen vormen legaten een steeds groter aandeel van de inkomsten

Legaten vormen voor veel stichtingen een steeds groter aandeel van de inkomsten. Dit geldt niet alleen voor goede doelen stichtingen, maar ook steeds meer voor stichtingen in andere sectoren zoals kunst en cultuur, universiteiten, etc. Het werven van legaten vraagt niet alleen om specifieke kennis, maar is veel sterker dan andere vormen van fondsenwerving gebaseerd op persoonlijke contacten. Dit betekent dat stichtingen hierbij extra zorgvuldigheid moeten betrachten in de manier waarop ze met de werving, communicatie en afhandeling van die legaten omgaan. De door Nederland Filantropieland opgestelde Code Nalaten biedt hiervoor handvatten aan stichtingen die op dit gebied actief zijn. De Code is te downloaden vanuit deze link.